9. คำว่า บูรณาการ คืออะไร การพัฒนาศักยภาพอย่างบูรณาการมีความหมายอย่างไร

บูรณาการมีความหมายว่า การสร้างขึ้น การพัฒนา หรือการเกิดขึ้น ซึ่งย่อมต้องมีความหมายไปในทางที่เป็นการพัฒนาไปในทางที่ดีกว่าเดิม คำๆ นี้มีความหมายใกล้เคียงกับคำว่า วิวัฒนาการ กินความแล้วทั้งบูรณาการและวิวัฒนาการเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลง เพราะมันจะต้องมีการเกิดขึ้นของสิ่งใหม่ และสิ่งใหม่ที่เกิดขึ้นนี้ย่อมต้องดีกว่าเดิม มีศักยภาพสูงกว่าเดิมอย่างมีคุณค่าและความหมาย หาไม่ สิ่งใหม่ที่เกิดขึ้นนี้จะไม่อาจตั้งอยู่ได้ มีความจริงอีกประการหนึ่งคือ การเกิดขึ้นของสิ่งใหม่ย่อมต้องมีองค์ประกอบ และองค์ประกอบเหล่านี้ต้องเชื่อมโยงกัน จึงจะผุดขึ้นเป็นสิ่งใหม่ที่มีความเป็นหนึ่งเดียว ตามมุมมองนี้ จะเห็นได้ว่ามันมีช่วงเวลาของการผุดกำเนิดขึ้นเข้ามาเกี่ยวข้อง กล่าวคือ ธรรมชาติของการเกิดขึ้น มันดำเนินไปอย่างเป็นสายเป็นกระแส การพัฒนาศักยภาพก็เช่นกัน มันมีลักษณะของการผุดกำเนิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป อย่างเป็นสาย เป็นกระแส ด้วยมุมมองดังกล่าว การพัฒนาศักยภาพจึงดำเนินไปในลักษณะของการบูรณาการ ค่อยเป็นค่อยไป อย่างเป็นขั้นตอนของทุกมิติรอบด้าน ความท้าทายอยู่ที่ว่า อะไรคือองค์ประกอบของการพัฒนาศักยภาพ และเราจะเชื่อมโยงองค์ประกอบเหล่านั้นอย่างไร เพื่อให้ได้ศักยภาพอย่างเป็นองค์รวม นำชีวิตไปสู่ความสำเร็จอย่างมั่นคง ยั่งยืน มีคุณภาพ